Fond za penzijsko i invalidsko osiguranje Republike Srpske u prvih šest mjeseci 2026. godine odobrio je 546 invalidskih penzija, što je za 88 manje nego u istom periodu prošle godine.

Osnovni uslovi za ostvarivanje invalidske penzije

Utvrđen potpuni gubitak radne sposobnosti
Invalidnost nastala prije ispunjavanja uslova za starosnu penziju
Najmanje pet godina staža osiguranja ili 10 godina penzijskog staža
Za osiguranike mlađe od 35 godina najmanje dvije godine staža
Bez uslova staža ako je invalidnost posljedica povrede na radu ili profesionalne bolesti

Prosječna penzija iznosi 603,49 KM

Prema podacima Fonda PIO Republike Srpske, od 1. januara do 30. juna ove godine pravo na invalidsku penziju ostvarilo je 546 osiguranika, dok je u istom periodu 2025. godine to pravo steklo 634 osiguranika.

„To predstavlja pad od 13,88 odsto, što ukazuje na nastavak trenda smanjenja broja novih korisnika ovog prava“, navode iz Fonda.

Kako dodaju, prosječna samostalna invalidska penzija u Republici Srpskoj za jun 2026. godine iznosi 603,49 KM.

Invalidsku penziju primaju ukupno 34.482 korisnika

„Invalidsku penziju trenutno primaju ukupno 34.482 korisnika u Republici Srpskoj, a riječ je o jednoj od tri osnovne vrste penzija koje se ostvaruju u okviru sistema penzijskog i invalidskog osiguranja“, navode oni.

Iz Fonda PIO Republike Srpske ističu da je u odnosu na isti period prošle godine zabilježeno smanjenje broja novoodobrenih invalidskih penzija za 13,88 odsto, odnosno za 88 korisnika.

Ko ima pravo na invalidsku penziju?

„Pravo na invalidsku penziju ostvaruje osiguranik kod koga je gubitak radne sposobnosti, utvrđen od strane organa vještačenja Fonda za penzijsko i invalidsko osiguranje Republike Srpske, nastao prije ispunjenja uslova za starosnu penziju, pod uslovom da do nastanka invalidnosti ima najmanje pet godina staža osiguranja ili 10 godina penzijskog staža“, navode oni.

Kako dodaju, osiguranik do 35 godina života ostvaruje pravo ukoliko ima najmanje dvije godine staža osiguranja.

„Ukoliko je invalidnost prouzrokovana povredom na radu ili profesionalnom bolešću, pravo na penziju stiče se bez obzira na dužinu staža. Osiguranik nakon 58. godine života, kome je utvrđena smanjena radna sposobnost sa pravom na prekvalifikaciju ili dokvalifikaciju, takođe može ostvariti pravo uz navedene uslove“, navode iz Fonda.

Kako se određuje iznos invalidske penzije?

Naime, iznos invalidske penzije određuje se na isti način kao i starosna penzija – na osnovu ličnog koeficijenta, penzijskog staža i vrijednosti opšteg boda, u skladu sa članom 61. Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju Republike Srpske.

Ukoliko osiguranik ima manje od 15 godina staža, iznos invalidske penzije se određuje za staž od 15 godina (član 62), u slučaju invalidnosti nastale kao posljedica povrede na radu ili profesionalne bolesti penzija se određuje za staž od 40 godina (član 63).

Formula za obračun invalidske penzije glasi:

Iznos invalidske penzije = Lični koeficijent × Penzijski staž × Vrijednost opšteg boda.

Šta znači gubitak radne sposobnosti?

Gubitak radne sposobnosti postoji kada nadležni organ utvrdi da osiguranik trajno nije sposoban da obavlja posao koji je radio prije nastanka invalidnosti, niti bilo koji drugi posao koji odgovara njegovoj stručnoj spremi ili radnom iskustvu. Takođe, smatra se da je radna sposobnost izgubljena i kada se lice ne može osposobiti za druge poslove prekvalifikacijom ili dokvalifikacijom. U tom slučaju ispunjen je jedan od osnovnih uslova za ostvarivanje prava na invalidsku penziju.

Može li korisnik invalidske penzije raditi?

Pravo na invalidsku penziju zasniva se na utvrđenom potpunom gubitku radne sposobnosti. Ukoliko se naknadno utvrdi da korisnik može da radi ili ostvaruje prihode po osnovu rada, to može predstavljati osnov za prestanak prava na invalidsku penziju. Zbog toga su rad i ostvarivanje prava na invalidsku penziju, po pravilu, međusobno nespojivi.

(IZVOR: Nezavisne)