Udruženje gardista 1. gardijske motorizovane brigade Glavnog štaba Vojske Republike Srpske uputilo je otvoreno pismo premijeru Srpske, Savi Miniću, u kojem se ističe da nekadašnji mladi pripadnici te proslavljene brigade VRS i dalje nemaju adekvatan status.

Upismu čije dijelove prenosimo, između ostalog, ističe se da generacija „mladih boraca“, gardista, momaka koji su na ratište otišli sa 17 do 19 godina, i dalje je potpuno nevidljiva u zakonskom sistemu Republike Srpske.

– Njihovo učešće u ratu nije priznato kroz poseban status, kategoriju ili bilo kakav institucionalni oblik poštovanja. To su ljudi koji su tokom služenja vojnog roka prvi bili upućivani u najopasnije zone, prvi ginuli, prvi iznosili ranjene, prvi u svim zadacima za koje je trebalo mnogo hrabrosti, a premalo godina. Danas, oni su jedina generacija boraca koja je ostala bez adekvatnog statusa – navodi se u pismu.

Odnos resornog ministra Danijela Egića prema navedenom udruženju i prema pitanju mladih boraca, kako se dalje navodi, postao je primjer institucionalne opstrukcije.

– Ministar godinama ne odgovara na naše dopise i inicijative, ne postupa po službenim aktima koji mu se dostavljaju, ne učestvuje u razgovorima s udruženjima mladih boraca i što je najozbiljnije — ignoriše zaključke Narodne skupštine Republike Srpske, kojima se jasno traži od Vlade da Gardistima 1. gmtbr GŠ VRS bude dodijeljena 1. kategorija borca. Ignorisanje najviše zakonodavne institucije nije tehnički propust — to je narušavanje autoriteta institucija Republike Srpske – poručuju iz Udruženja gardista 1. gardijske motorizovane brigade Glavnog štaba VRS.

Pored toga, kako tvrde, ministar Egić odbija da da saglasnost da to udruženje stekne status udruženja od javnog interesa, iako, kako se navodi, ispunjavaju sve formalne uslove konkursa, okupljaju 1.588 članova, godišnje realizujuju preko 180 značajnih aktivnosti, a njihov rad, kako se navodi, predstavlja dokaziv javni interes Republike Srpske.

– Takvo postupanje ukazuje na lični, a ne institucionalni pristup, što je neprihvatljivo u resoru koji bi morao da poštuje istoriju i žrtvu boraca. Danas su gardisti svrstani u četvrtu, petu, šestu ili sedmu kategoriju borca, iako su bili na prvim linijama tokom čitavog rata. Postoje ljudi koji nisu obuli vojničke čizme, a koji se u kategorizaciji nalaze rangirani kao borci 1. kategorije ili više rangirani od pripadnika elitnih jedinica. Ovakva kategorijska struktura nema presedan. Za poređenje: Srbija je mladim borcima sa Košara i Paštrika — iako su na ratištu bili tri mjeseca — dodijelila status borca 1. kategorije, jer se rat ne mjeri dužinom angažovanja, već težinom fronta i rizikom – ističe se u pismu.

U Republici Srpskoj mladi borci su ratne godine na prvim linijama bez smjene, kako se navodi, sistemski spušteni u najniže kategorije.

Nijedna država u modernoj istoriji nije učinila ovakvu nepravdu onima koji su je branili. Obraćamo se Vama jer je riječ o problemu koji više ne može ostati zarobljen u kabinetima i administrativnim prepiskama. Ministar koji ignoriše udruženja, dokumenta, procedure i zaključke Narodne skupštine — onemogućava bilo kakav institucionalni dijalog. Koliko je ministar posvećen svom poslu i koliko je zainteresovan za rješavanje problema boračke populacije govori i činjenica da u ministarstvu na čijem je čelu nema podatke o poginulim gardistima 1. gmtbr GŠ VRS, kao i o poginulim borcima iz mnogih drugih jedinica. Vi ste jedina institucija koja u ovom trenutku može da zaustavi nepravdu, uspostavi red i vrati povjerenje boraca u organe Republike Srpske – ističe se u pismu.

Od Vlade Republike Srpske ovo udruženje zvanično traži da hitno sprovede zaključke Narodne skupštine Republike Srpske o dodjeljivanju 1. kategorije borca gardistima 1. GMTBR GŠ VRS, preispitivanje kategorizacije boraca, uz uključivanje predstavnika mladih boraca u proces, bez zadiranja u stečena prava boraca, donošenje saglasnosti Ministarstva rada i boračko–invalidske zaštite da udruženje stekne status udruženja od javnog interesa, uspostavljanje trajnog mehanizma komunikacije između Vlade i udruženja koja okupljaju borce sa prvih linija.

– Ovim putem zvanično tražimo prijem delegacije našeg Udruženja kod Vas lično, u najbližem mogućem terminu. Na sastanak dolazimo sa dokumentovanim činjenicama, spiskovima, zakonskim osnovama i konkretnim rješenjima. Poštovani gospodine Miniću, pitanje statusa mladih boraca i gardista nije tehnička tema. To je pitanje dostojanstva, morala, etike i povjerenja u institucije i nasljeđa Republike Srpske. Vjerujemo da ćete prepoznati težinu ovog pitanja i reagovati u skladu sa odgovornošću koju nosi funkcija Predsjednika Vlade Republike Srpske – zaključuje se u pismu.