U Doboju je večeras predstavljena monografija „Garda – duša Republike Srpske“, autora Željka Dakića, u kojoj je opisan ratni put Prve gardijske motorizovane brigade Glavnog štaba Vojske Republike Srpske u Odbrambeno-otadžbinskom ratu i istaknut značaj njenih pripadnika u odbrani srpskog naroda na ovom prostoru.

Dakić, koji je i predsjednik Udruženja gardista, rekao je novinarima da se monografija, na kojoj je radio tri godine, sastoji od pet dijelova i da se u prvom dijelu opisuje period od prvog postrojavanja jedinice na Bogojavljanje, 19. januara 1993. godine na Han Pijesku do rasformiranja brigade u aprilu 1997. godine.

Drugi dio posvećen je četvorici ratnih komandanata brigade, koja je bila pod direktnom komandom komandanta Glavnog štaba generala Ratka Mladića.

U trećem dijelu prikazane su neke od pjesama koje su pisali gardisti, a četvrti dio je posvećen Udruženju gardista koje je formirano prije šest godina.

Dakić je rekao da je Udruženje gardista respektabilna organizacija i najbolja reprezentacija Boračke organizacije Republike Srpske, jer je organizovana u devet odbora sa više od 150 aktivnosti godišnje na svim područjima Republike Srpske.

Istakao je da je peti dio monografije posvećen 117 poginulih gardista, čiji se grobovi nalaze širom BiH i Republike Srpske, s obzirom na to da je brigada eksteritorijalno popunjavana.

„U monografiji su sadržane sve fotografije poginulih gardista sa ličnim podacima, datumom dolaska u brigadu, datumom i mjestom pogibije, mjestom sahrane i odlikovanjem kojim su posthumno odlikovani“, pojasnio je Dakić.

Nekadašnji pripadnik Slobodan Simić kaže da su borci ove brigade bili angažovani na veoma važnim taktičkim i operacijskim pravcima, od kojih je izdvojio planinu Treskavica, najteže i najsurovije ratište, kada je uspješno odbranjen pokušaj neprijatelja da širim obuhvatom ovlada ovim platoom i nastave dalja dejstva prema Goraždu.

Tokom tih bitaka, 1. oktobra 1994. godine, na Treskavici je ranjen, a potom i zarobljen tada devetnaestogodišnji Darko Ćulibrk, koji je iz muslimanskih logora razmjenjen 19. januara 1995. godine.

„Prošao sam razne logore, ‘Ljuta’, ‘Tarčniski silos’, ‘Hrasnicu’, ‘Suhodol’, ‘Viktor Bubanj’, ‘Koševo kliniku’“, prisjetio se Ćulibrk, koji je od preživljenih tortura izdvojio paljenje kose, gaženje po stomaku, izbijanje zuba iz vilice udarcima, prijetnje klanjem…

On je ocijenio da je dobro da postoji svjedočenje o ratnom putu gardista kako bi buduće generacije i pokoljenja bila upoznata sa stradanjem pripadnika ove brigade i njihovim zaslugama za stvaranje Republike Srpske.

Za zasluge u Odbrambeno-otadžbinskom ratu Prva gardijska motorizovana brigada Glavnog štaba Vojske Republike Srpske odlikovana je Medaljom Petra Mrkonjića.

Promociju monografije organizovala je Narodna biblioteka Doboj, prenosi SRNA.